'Poëzie moet vooral toegankelijk zijn en raken'

Gepubliceerd op: 14 januari 2022 16:21

SCHIEDAM - Ruim 3 jaar lang gaf Yvette Neuschwanger woorden aan Schiedam als eerste stadsdichter van de stad. Afgelopen december sprak zij haar laatste woorden voor de stad in het videogedicht met de titel 'Schiedam, bedankt!' Vanaf 16 maart zal spoken word-artiest Jarle Lourens invulling geven aan het stadsdichterschap, die is aangesteld door het Literair Gezelschap Schiedam (LGS). Naar aanleiding van haar afscheid, spreekt de Bibliotheek Schiedam nog één keer met Yvette.

Yvette is geboren en getogen in Schiedam en werkzaam als communicatieadviseur voor de Provincie Zuid-Holland. Onder het pseudoniem Feetje publiceerde zij al gedichten op onder meer Instagram, Facebook,  Twitter en in een vijftal bundels. Ook schrijft zij columns en kinderboeken. De toegankelijke stijl en werkwijze van de stadsdichters van Rotterdam en Eindhoven inspireerden haar om te solliciteren voor de functie. ‘’Je gaat voor een stijl die iedereen aanspreekt, want Schiedam is natuurlijk zo gemêleerd qua bevolking. Het is geen stad voor ‘n literaire en hooggeplaatst persoon die moeilijke woorden gebruikt en poëzie maakt, waarvoor je gestudeerd moet hebben. Volgens mij moet poëzie van een stadsdichter vooral toegankelijk zijn en de mensen raken. Je moet zorgen dat het aansprekend is en laagdrempelig en dan kom je een heel end. Ik heb in het begin gemerkt, dat er wel wat mensen waren die sputterden, die een stadsdichter maar onzin vonden. Maar als je er dan gedichten tussen hebt zitten, die diezelfde mensen aanspreken en dat ze er steun uit kunnen halen… Ja, dat voelt gewoon goed!”

Passen bij de stad

De gedichten van Yvette sluiten aan bij de actualiteit in de stad én in de samenleving. “Mijn opdracht was dat het vooral moest passen bij de stad, maar ik wilde het niet alleen beperken tot Schiedam. Ik was nog maar net begonnen en toen was er de tram-aanslag in Utrecht. Dat had veel impact, ook op Schiedammers. Heel Nederland was even van het padje, het kwam opeens wel heel dichtbij. En dan kun jij daar als stadsdichter woorden aan geven. Zo’n aanslag roept gelijk iets bij me op. Het is dan niet moeilijk om daar een gedicht over te maken. Gedichten in opdracht over een bepaald thema kosten me wel iets meer moeite. Bijvoorbeeld over duurzaamheid. Dat komt dan minder vanzelf, want daar gaat mijn hart niet per se sneller van kloppen, dat komt niet voort uit een gevoel. Ook de eerste keer dat ik over Kaarsjesavond moest dichten, was niet makkelijk. Je vraagt je af wat je erover moet zeggen zonder dat je er een cliché-achtig iets maakt. Bij dat soort momenten helpt ’t mij enorm om echt te gaan malen. Op een goed moment dacht ik bij mezelf ‘Pfff…De boom in met al die lampjes…’ en hé, daar was opeens het begin van het gedicht. Soms is dan één zin genoeg om het aan te zetten. Maar er zit druk op, dus dan is het lastiger.”

Mooie winst!

Voor de Gemeente Schiedam was het ‘t eerste jaar ook wel zoeken, vertelt Yvette. “Wanneer zet je nu een Stadsdichter in en wanneer niet? De afspraak is dat je zes gedichten op jaarbasis aflevert. En dan ga je overleggen met elkaar: wat zijn dan die zes gedichten? In het tweede jaar heb ik daar ook zelf onderwerpen voor aangedragen, zoals bijvoorbeeld het 100-jarige bestaan van de bibliotheek en voor molen de 3 Koornbloemen. Los van die zes gedichten mocht ik zelf de ruimte nemen om te doen wat ik nodig vond. Kleine gedichtjes op Twitter bijvoorbeeld naar aanleiding van het overlijden van Jules Deelder. Dat doet dan iets met me. Dan is het fijn dat je dat in een gedicht kwijt kan, maar ook dat je er mensen mee steunt. Mooie winst!”

Genoeg aandacht

Op de vraag of er genoeg aandacht is geweest voor de Stadsdichter in de afgelopen jaren, reageert Yvette een beetje aarzelend. “Ik denk het wel, maar dat is vooral gekomen door het Literair Gezelschap Schiedam, de Bibliotheek Schiedam en ik als Stadsdichter zelf. Ik denk dat de gemeente er nog wel meer uit had kunnen halen. Het eerste jaar werd er actief vanuit de gemeentelijke sociale media gecommuniceerd, later werd dat veel minder. Dat is jammer. Dat geldt ook voor het actiever inzetten van de stadsdichter als verbindingsmiddel bij onderwerpen, zoals bijvoorbeeld corona. Eerlijk is eerlijk, als ik aanklopte, dan kon er wel altijd van alles, maar het initiatief moest altijd bij mij vandaan komen. Maar ik denk wel dat er voldoende aandacht is geweest. Ik heb sowieso wel van me laten horen en hulde aan de Schiedamse lokale pers, ook, trouwens. Goed bereikbaar, inzetbaar en denken mee, dus dat is ontzettend fijn!”

‘Laat ze een poepie ruiken’

Yvette heeft nog wel een boodschap voor de nieuwe stadsdichter. “Geniet ervan en laat de stad je leiden. O, dat klinkt echt vreselijk. Het gaat om de mensen en niet om de stad zelf, maar dat is dan weer een verkapt advies. Heb vooral plezier en ik ben heel benieuwd hoe hij het gaat doen. Ik ben ook echt blij dat het totaal iets anders is. De stad verdient het om alle facetten van poëzie mee te krijgen. Ik denk dat hij ook echt een ander publiek trekt en dat is alleen maar tof, want je kunt laten zien wat er allemaal kan met taal. Dus ik ben zo enthousiast. Laat ze een poepie ruiken”, besluit Yvette haar boodschap.

Yvette zal nu bij haar werkgever de rol van provinciedichter gaan vervullen en we wensen haar daar veel plezier en succes bij.