Struin door Atlas De Wit; de 'Google Earth' van de 17e eeuw

Gepubliceerd op: 5 augustus 2022 11:07

Je kunt er bijna ieder huis, iedere boom en iedere achtertuin van de steden uit de Lage Landen op vinden: de Stedenatlas van Frederick de Wit is de Google Earth van de 17e eeuw. Zoek bijvoorbeeld je geboortehuis op in het oude centrum van Leiden of kijk hoe de was ligt te bleken op de velden buiten Den Haag.

De Atlas de Wit is een stedenatlas met plattegronden en prenten van belangrijke monumenten uit Nederlandse steden. Zulke atlassen zijn in de 17e eeuw populair onder rijke burgers en edelen. Ze zijn niet bedoeld om mee te nemen tijdens een stadswandeling, want ze zijn enorm groot en zwaar. De Wits stedenatlas weegt maar liefst 7 kilo.

De kaarten zijn heel gedetailleerd. Daardoor zijn ze heel geschikt voor leunstoeltoerisme: reizen vanuit je luie stoel. Op de kaart van Haarlem, bijvoorbeeld, is het oude centrum heel goed te zien. Wie daar woont, kan zonder moeite zijn eigen huis terugvinden en de route naar de Sint-Bavo uitstippelen. Sommige plattegronden zijn zo gedetailleerd dat je er bijna in kunt rondlopen.

De Atlas De Wit is in 2010 door de Koninklijke Bibliotheek (KB) verworven met de steun van de Mondriaan Stichting, het VSBfonds en de Vrienden van de Koninklijke Bibliotheek. De Atlas de Wit is 55 bij 38 centimeter groot en bevat 126 bladen: 108 bladen met plattegronden en 18 bladen met prenten. In totaal zijn 127 steden uit de Lage Landen afgebeeld.

Zelf bekijken

Het originele boek is voor onderzoekers in te zien bij de Koninklijke Bibliotheek in Den Haag. Ook is het boek als digitaal topstuk door te bladeren op de website. Op Wikimedia Commons kun je de platen apart downloaden en hergebruiken. Handig als je op zoek bent naar een mooie kaart van een bepaalde stad.

Kaart van Schiedam uit Stedenatlas De Wit.